( 5001 )

 Τέτοιες εικόνες δεν είναι απλώς φωτογραφίες. Είναι μνήμη. Είναι ιστορία. Είναι κομμάτι της ψυχής της Πλάσνας, της σημερινής Κρύας Βρύσης.

Το κονάκι του Μπέη στέκονταν εκεί για δεκαετίες. Άγνωστο πότε χτίστηκε, όμως ήταν το σπίτι του Τούρκου μπέη, του μοναδικού κατοίκου της Πλάσνας όπως λεγόταν τότε ο τόπος μας. Μετά την αποχώρησή του, το κτίσμα έμεινε σιωπηλός μάρτυρας μιας άλλης εποχής. Το 1926, όταν έφτασαν οι πρόσφυγες από τον Πόντο, κουβαλώντας πόνο αλλά και ελπίδα, ζήτησαν το αυτονόητο μαζί με τους Βλάχους και τους Εντόπιους. Ένα σχολείο για τα παιδιά τους.

Στις 15 Δεκεμβρίου 1928 η κυβέρνηση αποφάσισε την ίδρυση σχολείου. Και πού λειτούργησε; Σε αυτό το κονάκι. Εκεί ακούστηκαν τα πρώτα μαθήματα, εκεί γράφτηκαν τα πρώτα όνειρα των παιδιών της Πλάσνας. Μέχρι το 1932-33, όταν οι ίδιοι οι κάτοικοι έχτισαν το νέο σχολικό κτίριο, το κονάκι υπηρέτησε ως το πρώτο σχολείο του τόπου μας.

Και όμως, τη δεκαετία 1980-1990 το κατεδάφισαν.

Ένα κτίριο με τέτοια ιστορική και συμβολική αξία. Το πρώτο σχολείο. Το σημείο όπου ρίζωσε η εκπαίδευση στην Πλάσνα και μετέπειτα Κρύα Βρύση. Αντί να συντηρηθεί, να χαρακτηριστεί διατηρητέο, να αξιοποιηθεί ως χώρος μνήμης ή λαογραφικό σημείο αναφοράς, αφέθηκε στην εγκατάλειψη και τελικά εξαφανίστηκε.

Πόσο εύκολα χάθηκε ένα κομμάτι της ιστορίας μας.
Πόσο απλά σβήστηκε ένας ζωντανός σύνδεσμος με τους προγόνους μας.

Η κοινότητα θα μπορούσε να το είχε διατηρήσει. Σήμερα θα στεκόταν εκεί, ανακαινισμένο, περήφανο, να θυμίζει στις νεότερες γενιές από πού ξεκίνησαν όλα. Να θυμίζει τον αγώνα των προσφύγων για μόρφωση. Να θυμίζει ότι η παιδεία στην Κρύα Βρύση γεννήθηκε μέσα σε εκείνους τους τοίχους.

Η ιστορία ενός τόπου δεν είναι μόνο οι ημερομηνίες. Είναι τα κτίρια, οι αυλές, οι αίθουσες που γέμισαν παιδικές φωνές. Όταν τα γκρεμίζουμε, δεν χάνουμε απλώς πέτρες και σοβάδες. Χάνουμε μνήμη.

Ίσως ήρθε η ώρα να αναρωτηθούμε:
Τι άλλο θα αφήσουμε να χαθεί;